لنز تله فوتو چیست و چگونه کار میکند؟
لنز تله فوتو یکی از پرکاربردترین و محبوبترین انواع لنز در دنیای عکاسی است که به عکاسان امکان میدهد از سوژههایی در فاصلههای بسیار دور، تصاویری واضح و با جزئیات بالا ثبت کنند. عملکرد این لنز بر پایهی بزرگنمایی نوری است؛ بهگونهای که بدون نیاز به نزدیک شدن به سوژه، تصویر را به شما نزدیکتر نشان میدهد.
در واقع، وظیفهی اصلی لنز تله فوتو انتقال نور بازتابشده از سوژه به سنسور دوربین است تا تصویری شفاف و دقیق به ثبت برسد. این نوع لنزها فاصلهی کانونی بالایی دارند (معمولاً بالاتر از 60 میلیمتر) و به همین دلیل قادرند عمق میدان را کاهش دهند و سوژه را از پسزمینه جدا کنند؛ چیزی که باعث ایجاد جلوهای چشمنواز و حرفهای در عکسها میشود.
بسیاری از عکاسان حرفهای، چه در زمینهی عکاسی ورزشی و چه در عکاسی حیات وحش، لنز تله فوتو را یکی از ابزارهای اصلی کار خود میدانند. این لنزها بهخوبی میتوانند لحظاتی را ثبت کنند که چشم انسان از فاصلهی معمول قادر به دیدن آن نیست.
از برندهای مطرحی که در تولید لنز تله فوتو عملکرد درخشانی دارند میتوان به لنز سونی، لنز کانن و لنز سیگما اشاره کرد که هر کدام با فناوریهای خاص خود، کیفیت و وضوح بینظیری را ارائه میدهند. اگر قصد دارید تجهیزات عکاسی خود را ارتقا دهید، پیشنهاد میشود هنگام خرید لنز عکاسی، گزینههای تله فوتو را با دقت بررسی کنید؛ زیرا تنوع فاصلههای کانونی و قابلیتهای آنها برای هر نوع عکاسی متفاوت است.
انواع لنز تله فوتو و ویژگیهای هرکدام
لنز تله فوتو، همانطور که از نامش پیداست، برای عکاسی از سوژههای دور طراحی شده است. اما همهی لنزهای تله فوتو مشابه هم نیستند؛ در واقع، این لنزها بر اساس فاصلهی کانونی به چند دستهی اصلی تقسیم میشوند. هر کدام از این دستهها کاربرد و ویژگی خاصی دارند که بسته به نوع عکاسی باید انتخاب شوند.

-
لنز تله فوتوی کوتاه (Short Telephoto Lens)
این نوع لنزها معمولاً فاصلهی کانونی بین 60 تا 135 میلیمتر دارند و در عکاسی پرتره، مراسم عروسی و حتی عکاسی خیابانی بسیار محبوباند. لنز تله فوتوی کوتاه به عکاس اجازه میدهد تا در فاصلهای مناسب از سوژه قرار گیرد و در عین حال افکت بوکهی طبیعی و پسزمینهای نرم ایجاد کند.
بهعنوان مثال، یک لنز 85 میلیمتری تله فوتو یکی از بهترین گزینهها برای ثبت چهره با جزئیات و بدون اعوجاج است.
-
لنز تله فوتوی متوسط (Medium Telephoto Lens)
این دسته از لنزهای تله فوتو فاصلهی کانونی بین 135 تا 300 میلیمتر دارند و معمولاً برای عکاسی ورزشی یا ثبت حیوانات در فواصل متوسط مورد استفاده قرار میگیرند.
این لنزها ترکیبی عالی از بزرگنمایی مناسب و کنترل عمق میدان را ارائه میدهند. عکاسان خبری یا ورزشی اغلب از این رده استفاده میکنند تا هم به سوژه نزدیکتر شوند و هم کیفیت و وضوح بالایی را حفظ کنند.
-
لنز تله فوتوی بلند (Super Telephoto Lens)
لنزهای بلند با فاصلهی کانونی بیش از 300 میلیمتر، برای عکاسی از سوژههایی طراحی شدهاند که در فواصل بسیار زیاد قرار دارند؛ مثل حیوانات وحشی در طبیعت، پرندگان یا حتی عکاسی نجومی.
این نوع لنز تله فوتو وزن بیشتری دارد و معمولاً برای استفادهی طولانیمدت باید از سهپایه یا مونوپاد استفاده شود. با وجود اندازهی بزرگ، کیفیت بزرگنمایی آنها بینظیر است و جزئیاتی را نشان میدهد که هیچ لنز دیگری قادر به ثبت آن نیست.
در برندهای معتبر مانند لنز کانن و لنز سونی، مدلهای متنوعی از لنز تله فوتو وجود دارد که از نسخههای حرفهای با دیافراگم f/2.8 گرفته تا نسخههای سبکتر با f/5.6، هرکدام نیاز گروه خاصی از عکاسان را برطرف میکنند. برند لنز سیگما نیز در سالهای اخیر با تولید لنزهای تله فوتوی باکیفیت و مقرونبهصرفه، محبوبیت زیادی پیدا کرده است.
کاربرد لنز تله فوتو در عکاسی از فاصله دور
یکی از مهمترین دلایل محبوبیت لنز تله فوتو میان عکاسان، توانایی آن در ثبت سوژهها از فاصلههای بسیار زیاد است. این لنز به شما امکان میدهد بدون نزدیک شدن فیزیکی به سوژه، تصویری واضح، دقیق و با جزئیات بالا ثبت کنید.
در بسیاری از شاخههای عکاسی مانند عکاسی حیات وحش، عکاسی ورزشی و حتی عکاسی خبری، نزدیک شدن به سوژه یا غیرممکن است یا خطرناک. در چنین شرایطی، لنز تله فوتو نقش حیاتی ایفا میکند.

۱. ثبت سوژههای دور بدون افت کیفیت
برخلاف زوم دیجیتال که با بزرگنمایی، کیفیت تصویر را کاهش میدهد، بزرگنمایی نوری در لنز تله فوتو باعث حفظ وضوح و شارپ بودن جزئیات میشود. به همین دلیل است که عکاسان حرفهای برای ثبت صحنههایی مانند پرش یک بازیکن فوتبال یا پرواز یک عقاب در آسمان، از این نوع لنز استفاده میکنند.
۲. حفظ فاصله ایمن با سوژه
در عکاسی از حیات وحش، نزدیک شدن به حیوانات نهتنها خطرناک است، بلکه ممکن است رفتار طبیعی آنها را تغییر دهد. با استفاده از لنز تله فوتو میتوانید از فاصلهای امن، تصاویر واقعی و طبیعی ثبت کنید. مثلاً با لنز 400 یا 600 میلیمتری میتوان از یک شیر در دشتهای آفریقا عکسی بینظیر گرفت، بدون آنکه حتی متوجه حضور عکاس شود.
۳. عکاسی ورزشی و ثبت لحظات سریع
در مسابقات ورزشی، عکاسان معمولاً در لبهی زمین یا پشت موانع قرار دارند. با استفاده از لنز تله فوتو، میتوان از همان فاصله لحظاتی مانند شوت بازیکن، لبخند قهرمان یا حرکات سریع را با وضوح کامل ثبت کرد. این لنزها به دلیل سرعت فوکوس بالا و بزرگنمایی اپتیکال دقیق، بهترین انتخاب برای عکاسی اکشن هستند.
۴. مناسب برای عکاسی نجومی و طبیعت
لنزهای تله فوتو با فاصله کانونی بالا، برای عکاسی از ماه، ستارگان و مناظر دوردست مانند کوهها یا برجهای شهری فوقالعادهاند. در ترکیب با سهپایه و تنظیمات دستی فوکوس، میتوان تصاویری خلق کرد که چشم غیرمسلح قادر به دیدن آن نیست.
ایجاد پسزمینه تار با لنز تله فوتو
یکی از ویژگیهای جذاب و مورد علاقهی عکاسان در استفاده از لنز تله فوتو، توانایی آن در ایجاد پسزمینهی تار یا همان افکت بوکه (Bokeh Effect) است. این افکت باعث میشود سوژه بهصورت واضح و برجسته در تصویر دیده شود، در حالی که پسزمینه به شکل نرم و محو نمایش داده میشود. همین ویژگی، تصاویری با جلوهای سینمایی و حرفهای خلق میکند.
۱. چرا لنز تله فوتو بهترین گزینه برای بوکه است؟
در لنزهای تله فوتو، فاصلهی کانونی بلند باعث کاهش عمق میدان میشود. هرچه فاصلهی کانونی بیشتر باشد، محدودهی فوکوس باریکتر و پسزمینه محوتر خواهد بود. این همان چیزی است که در عکسهای پرتره یا ماکرو بهوضوح دیده میشود. بهعنوان مثال، لنزهای 85 یا 135 میلیمتری با دیافراگم f/2.8 یا بازتر، بوکهای نرم و دلانگیز ایجاد میکنند.
۲. تنظیمات ایدهآل برای ایجاد پسزمینه تار
برای اینکه افکت بوکه در عکسهایتان زیباتر جلوه کند، پیشنهاد میشود:
- از دیافراگم باز (f/1.8 یا f/2.8) استفاده کنید.
- فاصلهی خود را با سوژه حفظ کنید اما پسزمینه را از آن دورتر نگه دارید.
- از فاصلهی کانونی بلند (مثلاً 200 یا 300 میلیمتر) استفاده کنید.
در این حالت، سوژه با وضوح بالا دیده میشود و پسزمینه کاملاً نرم و محو میگردد. این تکنیک در عکاسی پرتره، عروسی و حتی عکاسی تبلیغاتی کاربرد زیادی دارد.
۳. لنزهای تله فوتو محبوب برای ایجاد افکت بوکه
برندهای معتبر مانند لنز کانن، لنز سونی و لنز سیگما، مدلهای متنوعی از لنزهای تله فوتو با دیافراگمهای باز تولید کردهاند که مخصوص عکاسی پرتره و ایجاد افکت بوکه هستند. بهعنوان مثال، لنز Canon 70-200mm f/2.8 یا Sony 135mm f/1.8 از معروفترین نمونهها در این زمینهاند.
استفاده از لنز تله فوتو در عکاسی پرتره
یکی از محبوبترین کاربردهای لنز تله فوتو، ثبت پرترههایی است که عمق، وضوح و احساس را همزمان منتقل میکنند. این لنزها به دلیل فاصلهی کانونی بلند و قابلیت ایجاد پسزمینهی نرم، به عکاس اجازه میدهند تا چهرهی سوژه را با طبیعیترین حالت ممکن ثبت کند؛ بدون آنکه اجزای صورت دچار اعوجاج شوند.
۱. پرترههایی با پرسپکتیو طبیعی و جذاب
در هنگام عکاسی پرتره با لنزهای زاویه باز، معمولاً بینی یا بخشهای نزدیک به لنز بزرگتر از حد واقعی دیده میشوند. اما در لنز تله فوتو، به دلیل فشرده شدن پرسپکتیو، چهره و اجزای آن کاملاً طبیعی و متعادل نمایش داده میشوند.
به همین دلیل لنزهایی مانند 85 میلیمتر یا 135 میلیمتر گزینههای ایدهآلی برای عکاسی پرتره محسوب میشوند.
۲. جداسازی سوژه از پسزمینه
با استفاده از لنز تله فوتو میتوانید بهراحتی سوژه را از محیط اطراف جدا کرده و تمرکز بیننده را دقیقاً روی چهره یا جزئیات دلخواه جلب کنید. این کار با استفاده از دیافراگم باز (مثل f/2.8) و فوکوس دقیق روی چشمها انجام میشود.
نتیجه، تصویری است که پسزمینهی آن تار، نرم و زیباست؛ همان چیزی که در عکاسی پرتره حرفهای میبینیم.
۳. فاصلهی مناسب بین عکاس و سوژه
یکی دیگر از مزایای مهم لنز تله فوتو در پرترهبرداری، امکان حفظ فاصلهی طبیعی با سوژه است. این فاصله باعث میشود سوژه احساس راحتی بیشتری کند و عکاس نیز بتواند کادر را دقیقتر تنظیم نماید. در عکاسی عروسی یا پرترههای خیابانی، این ویژگی کمک میکند تا عکاس بدون مزاحمت، احساس واقعی و حالات چهرهی طبیعی را ثبت کند.
۴. انتخاب برند مناسب برای پرتره
برندهای مختلفی مانند لنز کانن، لنز سونی و لنز سیگما مدلهای فوقالعادهای برای عکاسی پرتره تولید کردهاند. برای مثال، لنز Canon EF 85mm f/1.4 و Sony FE 135mm f/1.8 GM از پرطرفدارترین گزینهها در بین پرترهبرداران حرفهای هستند.
اگر قصد خرید لنز عکاسی مخصوص پرتره را دارید، حتماً به فاصلهی کانونی و میزان باز بودن دیافراگم توجه کنید تا بتوانید همان افکت بوکه و وضوحی را که در عکسهای حرفهای میبینید، بهدست آورید.
تفاوت لنز تله فوتو با لنز زاویه باز
یکی از سؤالات پرتکرار در میان عکاسان تازهکار این است که تفاوت لنز تله فوتو با لنز زاویه باز (Wide-Angle Lens) در چیست و هرکدام برای چه نوع عکاسی مناسبترند. در حالیکه هر دو نوع لنز وظیفه انتقال نور به سنسور را دارند، عملکرد و کاربردشان کاملاً متفاوت است و شناخت این تفاوتها میتواند تأثیر زیادی بر کیفیت نهایی عکس داشته باشد.
۱. تفاوت در فاصله کانونی
مهمترین تفاوت بین این دو لنز در فاصلهی کانونی آنهاست.
لنز تله فوتو فاصلهی کانونی بلندی دارد (معمولاً بالاتر از 60 میلیمتر) و برای ثبت سوژههای دور مناسب است.
در مقابل، لنز زاویه باز فاصلهی کانونی کوتاهی دارد (بین 10 تا 35 میلیمتر) و برای ثبت مناظر وسیع، معماری و فضاهای داخلی کاربرد دارد.
به زبان ساده، لنز تله فوتو به شما کمک میکند به سوژه نزدیکتر شوید، در حالیکه لنز زاویه باز، بخش گستردهتری از محیط را در قاب جای میدهد.
۲. پرسپکتیو و عمق میدان
در لنزهای تله فوتو، پرسپکتیو فشردهتر است؛ به این معنا که اجسام دور و نزدیکتر در تصویر بههم نزدیکتر دیده میشوند. این ویژگی باعث میشود تصاویر عمق و جلوهای خاص پیدا کنند.
اما در لنزهای زاویه باز، پرسپکتیو کشیدهتر است و سوژههای نزدیک به لنز بزرگتر از حد واقعی بهنظر میرسند. این خاصیت برای مناظر طبیعی و فضاهای باز بسیار کاربردی است.
۳. نوع استفاده در عکاسی
لنز تله فوتو: مناسب عکاسی پرتره، حیات وحش، ورزشی و نجومی.
لنز زاویه باز: مناسب عکاسی منظره، معماری و فضای داخلی.
برای مثال، اگر بخواهید از یک شیر در فاصلهی دور عکاسی کنید، بدون شک لنز تله فوتو انتخاب بهتری است. اما اگر قصد دارید از یک کوه، جنگل یا آسمان گسترده عکاسی کنید، لنز زاویه باز عملکرد بهتری خواهد داشت.
۴. تأثیر بر پسزمینه
لنز تله فوتو با کاهش عمق میدان، پسزمینه را محوتر نشان میدهد و سوژه را از محیط جدا میکند. این ویژگی برای عکاسی پرتره بسیار ایدهآل است.
در مقابل، لنز زاویه باز عمق میدان بیشتری دارد و تمام اجزای تصویر، از پیشزمینه تا پسزمینه، در فوکوس قرار میگیرند.
۵. انتخاب بین این دو لنز
هیچکدام از این دو لنز بهتر از دیگری نیستند؛ بلکه هرکدام برای هدف خاصی طراحی شدهاند. عکاسان حرفهای معمولاً هر دو نوع را در کیف تجهیزات خود دارند تا بسته به موقعیت، بهترین نتیجه را بگیرند.
اگر هدف شما ثبت جزئیات از فاصله دور است، بدون تردید لنز تله فوتو بهترین انتخاب است. اما برای عکاسی منظره و فضاهای باز، لنز زاویه باز گزینهای بیرقیب خواهد بود.
برندهایی مانند لنز سونی، لنز کانن و لنز سیگما مدلهای متنوعی از هر دو نوع لنز را ارائه میدهند. در زمان خرید لنز عکاسی بهتر است بر اساس سبک عکاسی و نیاز خود، یکی از این دو نوع را انتخاب کنید.
چه زمانی از لنز تله فوتو استفاده کنیم؟
یکی از سؤالات کلیدی برای هر عکاس این است که در چه شرایطی لنز تله فوتو بهترین انتخاب محسوب میشود. این لنز همهکاره نیست، اما در موقعیتهایی خاص میتواند تفاوت میان یک عکس معمولی و یک تصویر حرفهای و تأثیرگذار را رقم بزند. در ادامه با مهمترین موقعیتهایی که استفاده از لنز تله فوتو توصیه میشود آشنا میشویم.
۱. هنگام عکاسی از سوژههای دور
بدیهیترین کاربرد لنز تله فوتو در زمانی است که نمیتوانید به سوژه نزدیک شوید. چه در مسابقات ورزشی، چه در کنسرتها و چه در طبیعت، این لنز به شما اجازه میدهد از فاصلهای ایمن، جزئیات را با وضوح بالا ثبت کنید.
برای مثال، یک لنز 300 میلیمتری یا 400 میلیمتری میتواند حرکات یک ورزشکار یا حیوان را از چند ده متر فاصله، بدون افت کیفیت ثبت کند.
۲. در عکاسی حیات وحش و طبیعت
در عکاسی حیات وحش، نزدیک شدن بیش از حد به حیوانات میتواند خطرناک باشد یا باعث فرار آنها شود. در این شرایط، لنز تله فوتو به شما این امکان را میدهد که بدون برهم زدن آرامش محیط، تصاویر طبیعی و زندهای ثبت کنید.
برای مثال، با یک لنز 600 میلیمتری میتوان از پرندگان کوچک در شاخههای دوردست عکاسی کرد؛ چیزی که با هیچ لنز معمولی ممکن نیست.
۳. هنگام ثبت پرترههای خاص و حرفهای
اگر به دنبال عکاسی پرتره با پسزمینهی محو و بوکهی زیبا هستید، لنز تله فوتو انتخابی عالی است. این لنزها نهتنها چهره را طبیعیتر و متعادلتر نشان میدهند، بلکه باعث میشوند توجه بیننده مستقیماً روی سوژه متمرکز شود.
۴. در عکاسی شهری و منظره از فاصله دور
برخلاف تصور عموم، لنز تله فوتو فقط برای پرتره یا حیات وحش نیست. در عکاسی شهری هم میتوان از آن برای ثبت نماهای خاص ساختمانها، جزئیات معماری یا حتی مناظر دوردست استفاده کرد. با استفاده از فاصله کانونی بالا، میتوان خطوط و اشکال را فشردهتر نشان داد و ترکیببندیهای چشمگیری خلق کرد.
۵. در عکاسی نجومی و شب
اگر علاقهمند به ثبت ماه، سیارات یا جزئیات آسمان شب هستید، هیچ گزینهای بهتر از لنز تله فوتو وجود ندارد. این لنز با بزرگنمایی بالا و دیافراگم باز، امکان ثبت نورهای ضعیف و جزئیات ظریف اجرام آسمانی را فراهم میکند.
بهترین برندها و مدلهای لنز تله فوتو برای عکاسان
در انتخاب لنز تله فوتو، برند لنز، مدل، فاصله کانونی، دیافراگم، کیفیت ساخت و مطابقت با بدنهی دوربین همه اهمیت دارند. طبق بررسیهای تخصصی، برندهایی مانند Canon، Sony و Sigma جزو پیشروها هستند.
در ادامه چند مدل پُرطرفدار پیشنهاد میکنم که میتوانند گزینههای بسیار خوبی برای خرید لنز عکاسی باشند:
- Canon EF 100‑400mm f/4.5‑5.6 L IS II USM: گزینهای بسیار عالی برای عکاسی ورزشی، حیات وحش و کاربردهای حرفهای؛ برند کانن در این سری واقعاً حرف برای گفتن دارد.
- Sony FE 100‑400mm f/4.5‑5.6 GM OSS: برای کاربران دوربین سونی، گزینهای حرفهای با کیفیت بالا؛ برند «لنز سونی» یکی از پیشروهاست.
- Sigma 100‑400mm f/5‑6.3 DG DN OS: گزینهای معقولتر از نظر قیمت با کیفیت خوب؛ برند «لنز سیگما» در سالهای اخیر مورد توجه قرار گرفته است.
- Sigma 150‑600mm f/5‑6.3 DG OS HSM: گزینهای با بُرد طولانی (برای حیات وحش یا پرندگان) که اگر بودجه و فضای حمل آن را دارید، عالی است.
- Canon EF 70‑300mm f/4‑5.6 IS II USM: گزینهای اقتصادیتر در میان لنزهای تِله فوتو؛ برای کسانی که وارد دنیای تله فوتو میشوند.
- Sony E 70‑350mm f/4.5‑6.3 G OSS: گزینه خوب برای کاربران سونی با بودجه محدودتر و نیاز به لنز زوم تِله فوتو.
- Canon RF 75‑300mm f/4‑5.6: برای کاربران سیستم RF کانن؛ گزینهای مناسب برای شروع با فاصله کانونی متوسط.
نکات مهم هنگام انتخاب
- مطمئن شوید لنز مورد نظر با بدنهی دوربین شما سازگار است.
- فاصلهی کانونی، دیافراگم و وزن را با برنامهی عکاسیتان تطبیق دهید: اگر زیاد حرکت میکنید و حملونقل زیاد دارید، لنزهای سبکتر با فاصله کمتر ممکن است بهتر باشند.
- برندهایی مانند لنز کانن، لنز سونی و لنز سیگما، هر یک دارای نقاط قوت خودشان هستند و بر اساس بودجه، نوع عکاسی و سختافزار موجود، باید تصمیم بگیرید.
- هنگام خرید لنز تِله فوتو، نگران وزن، لرزشگیر، دیافراگم و بزرگنمایی باشید. زیرا این نوع لنزها به سرعت بزرگ و سنگین میشوند.
جمع بندی
اگر به دنبال ثبت تصاویر با جزئیات بالا، بزرگنمایی واقعی و پسزمینههای نرم و محو هستید، بدون تردید لنز تله فوتو یکی از ضروریترین ابزارهای شما در عکاسی است. این لنزها نهتنها به شما اجازه میدهند از فاصلهای امن و مناسب عکاسی کنید، بلکه کنترل کاملتری بر ترکیببندی و عمق میدان عکس به شما میدهند.










