زمان مطالعه3 دقیقه
می پسنـدم0
اندازه متن12
در دنیای عکاسی، جزئیات همیشه تعیینکنندهی زیبایی یک تصویر هستند. یکی از افکتهایی که میتواند حالوهوای عکس را به طرز چشمگیری تغییر دهد، بوکه در عکاسی است. بوکه (Bokeh) به محوشدگی هنرمندانهای گفته میشود که در پسزمینه یا پیشزمینهی عکس دیده میشود و به عکاس این امکان را میدهد تا سوژه را به شکل برجستهتری نمایش دهد.
وقتی بیننده به تصویری نگاه میکند که پسزمینهی آن نرم، درخشان و مات است، ناخودآگاه توجهش به سوژهی اصلی جلب میشود. این همان جادوی بوکه است که باعث میشود تصاویر عادی، عمق و حس خاصی پیدا کنند. در واقع، بوکه در عکاسی به نوعی امضای سبک هنری عکاس تبدیل شده است و نشان میدهد که او چطور با استفاده از نور و لنز، داستان خود را روایت میکند.
برای ایجاد چنین جلوهای، انتخاب لنز نقش کلیدی دارد. به عنوان مثال، لنزهایی با دیافراگم باز مانند لنز کانن یا لنز عکاسی سیگما به دلیل توانایی بالایشان در محو کردن پسزمینه، گزینهای محبوب میان عکاسان حرفهای محسوب میشوند. این نوع لنز عکاسی کمک میکند تا بوکهای نرم، طبیعی و چشمنواز خلق شود که حس عمق و جذابیت را به تصویر میافزاید.
به همین دلیل، امروزه بسیاری از عکاسان در ژانرهای پرتره، طبیعت و حتی عکاسی خیابانی از تکنیک بوکه برای زیباتر کردن عکسهای خود بهره میبرند. در ادامه، با مفهوم دقیقتر بوکه و نحوهی ایجاد آن بیشتر آشنا خواهیم شد.
اگر بخواهیم ساده و روشن بگوییم، بوکه در عکاسی به کیفیت و حالت بخشهایی از تصویر گفته میشود که از فوکوس خارج هستند. این بخشهای مات و نرم معمولاً در پسزمینه یا گاهی در پیشزمینهی تصویر دیده میشوند و باعث میشوند سوژهی اصلی عکس واضحتر و برجستهتر به نظر برسد.
اما نکتهی مهم اینجاست که بوکه فقط «محو شدن پسزمینه» نیست؛ بلکه نوع و کیفیت این محوشدگی است که بوکه را تعریف میکند. ممکن است دو عکس با میزان تاری یکسان گرفته شوند، اما در یکی از آنها ماتی زیبا، نرم و چشمنواز دیده شود و در دیگری حالتی خشن یا زاویهدار. تفاوت این دو، به کیفیت بوکه برمیگردد.
در واقع، بوکه در عکاسی نتیجهی طراحی اپتیکی لنز و نحوهی عبور نور از میان تیغههای دیافراگم است. هرچه طراحی لنز دقیقتر باشد، بوکهای لطیفتر و طبیعیتر ایجاد میکند. به همین دلیل است که بسیاری از عکاسان برای ثبت بوکهای بینقص، از لنز عکاسی با دیافراگم باز (مثل f/1.4 یا f/1.8) استفاده میکنند تا پسزمینهای نرم و دلنشین داشته باشند.
به زبان سادهتر، وقتی در یک عکس پرتره پسزمینه به شکلی ابری و درخشان محو میشود و سوژه در مرکز تصویر در فوکوس کامل قرار دارد، شما در حال تماشای جلوهی زیبای بوکه هستید. این افکت نهتنها عمق میدان را کاهش میدهد، بلکه نگاه بیننده را به شکلی طبیعی به سمت سوژهی اصلی هدایت میکند.
بسیاری از افراد تازهکار در عکاسی، مفهوم بوکه در عکاسی را با «عمق میدان» اشتباه میگیرند، در حالی که این دو اصطلاح با وجود ارتباط نزدیک، معنای متفاوتی دارند.
عمق میدان (Depth of Field) به محدودهای از تصویر گفته میشود که در فوکوس قرار دارد و کاملاً واضح دیده میشود. هرچه عمق میدان کمتر باشد، تنها بخش کوچکی از تصویر شارپ و واضح است و بقیه قسمتها بهصورت محو دیده میشوند. برعکس، وقتی عمق میدان زیاد است، تقریباً تمام تصویر از جلو تا عقب واضح خواهد بود.
اما بوکه در عکاسی به کیفیت و زیبایی همان بخشهای محوشده اشاره دارد. یعنی اگر عمق میدان تعیین کند که چه بخشهایی از تصویر واضح یا تار باشند، بوکه مشخص میکند این تار شدن چگونه به نظر برسد. نرم، لطیف و دلانگیز یا خشن و زاویهدار.
بهعنوان مثال، فرض کنید از یک پرنده روی شاخهی درخت عکس میگیرید. وقتی با لنز عکاسی با دیافراگم باز عکاسی کنید، پسزمینه کاملاً مات میشود. حال اگر این ماتی به شکل دایرههای نوری نرم و یکدست باشد، شما یک بوکه زیبا خلق کردهاید. اما اگر این دایرهها زبر، چندضلعی یا دارای لبههای تیز باشند، بوکه کیفیت مطلوبی نخواهد داشت.
یکی از جذابترین بخشهای بوکه در عکاسی، تنوع شکلها و جلوههایی است که میتواند در تصاویر ایجاد کند. هر لنز، بسته به طراحی اپتیکی و نوع دیافراگم خود، نوع خاصی از بوکه را به نمایش میگذارد. در ادامه، با شناختهشدهترین انواع بوکه آشنا میشویم.
رایجترین و محبوبترین نوع بوکه، همان دایرههای نوری نرم و درخشان است که در پسزمینهی تصاویر پرتره دیده میشود. این دایرهها زمانی ایجاد میشوند که لنز عکاسی شما دارای دیافراگم با تیغههای زیاد و لبههای گرد باشد. هرچه دیافراگم لنز بازتر باشد (مثلاً f/1.4 یا f/1.8)، دایرههای بوکه نرمتر و زیباتر خواهند بود.
بوکه دوناتی یکی از خاصترین جلوههاست و معمولاً در لنزهای آینهای (Mirror Lens) دیده میشود. در این نوع بوکه، لکههای نوری به شکل حلقههای دونات ظاهر میشوند، زیرا نور پس از عبور از آینهی مرکزی لنز، در مرکز خود ناحیهای تیره دارد. اگر از لنزهای خاص تلهفوتو یا آینهای استفاده کنید، احتمالاً این نوع بوکه را تجربه خواهید کرد.
در بوکه چرخشی، محوشدگی پسزمینه حالتی دَوَرانی به خود میگیرد، گویی نور و رنگها به دور سوژه میچرخند. این افکت بیشتر با لنزهای قدیمی روسی مانند Helios شناخته میشود. برای خلق چنین جلوهای، فاصلهی کانونی زیاد و دیافراگم باز نقش اساسی دارد.
وقتی از دیافراگم کاملاً باز استفاده میکنید، لکههای نوری که در لبههای تصویر ایجاد میشوند ممکن است حالت بیضی یا هلالی پیدا کنند. به دلیل شباهت این شکلها به چشم گربه، به آن بوکه چشم گربهای میگویند. این نوع بوکه جلوهای سینمایی و پویا به تصویر میدهد و اغلب با لنز عکاسی سیگما یا لنزهای پرایم سریع قابل دستیابی است.
در برخی لنزها، بهویژه لنزهایی که از عناصر اپتیکی Aspherical استفاده میکنند، دایرههای بوکه دارای بافتهایی لایهلایه یا مارپیچی هستند که شبیه برشهای پیاز به نظر میرسند. این نوع بوکه که «بوکه پیازی» نام دارد، نتیجهی فرآیند ساخت عدسی است و در عکسها جلوهای منحصربهفرد و متفاوت ایجاد میکند.
هر یک از این انواع بوکه، حس و حال خاصی به عکس میدهند. یک عکاس خلاق میتواند با شناخت تفاوتهای آنها، از لنزهای مختلف مانند لنز کانن یا لنز عکاسی سیگما بهره بگیرد تا افکتهایی خاص و هنری خلق کند.
ساخت یک بوکه در عکاسی حرفهای نیاز به ابزار گرانقیمت ندارد، بلکه به شناخت درست از نور، فاصله و تنظیمات دوربین وابسته است. با رعایت چند نکتهی کلیدی میتوانید حتی با تجهیزات معمولی، عکسهایی با بوکهای رؤیایی ثبت کنید.
اولین قدم برای ایجاد بوکه، انتخاب دیافراگمی با عدد f کوچک است. هرچه دیافراگم بازتر باشد، عمق میدان کمتر و محوشدگی پسزمینه بیشتر خواهد شد. اگر از لنز کانن یا لنز عکاسی سیگما با دیافراگمهای باز (مثل f/1.4 یا f/1.8) استفاده کنید، به راحتی میتوانید پسزمینه را نرم و زیبا ثبت کنید.
هرچه فاصلهی شما با سوژه کمتر باشد، میزان جدایی سوژه از پسزمینه بیشتر میشود. این کار باعث میشود که نقاط خارج از فوکوس محوتر و دایرههای نور درخشانتر دیده شوند. در عکاسی پرتره، این ترفند یکی از سادهترین راهها برای خلق بوکهای طبیعی و چشمنواز است.
اگر پسزمینه خیلی نزدیک به سوژه باشد، محو شدن آن دشوار خواهد بود. سعی کنید بین سوژه و بکگراند فاصلهی مناسبی ایجاد کنید؛ مثلاً اگر فردی را در خیابان عکاسی میکنید، او را چند متر جلوتر از چراغها یا درختها قرار دهید تا نورها در پسزمینه به شکل بوکههای زیبا نمایان شوند.
بوکه زمانی زیباتر میشود که در پسزمینه منابع نوری کوچک مثل لامپها، شمعها یا چراغهای شهری وجود داشته باشند. این منابع نور، هنگام محو شدن، به صورت دایرههای درخشان در تصویر ظاهر میشوند و جلوهای خاص به عکس میدهند.
برای داشتن تصویری حرفهای، باید سوژهی اصلی کاملاً شارپ (واضح) باشد. استفاده از حالت فوکوس دستی یا انتخاب نقطهی فوکوس مرکزی، بهترین نتیجه را میدهد. در این حالت، پسزمینه به شکلی طبیعی و زیبا محو میشود در حالی که سوژه وضوح خود را حفظ میکند.
هر لنز شخصیت خاص خود را دارد. برای مثال، لنز عکاسی پرایم با فاصلهی کانونی 85mm یا 50mm معمولاً بوکهای نرمتر تولید میکند. با تست لنزهای مختلف، میتوانید نوع بوکهای را که بیشتر با سبک شما هماهنگ است پیدا کنید.
اگرچه تکنیک و نور نقش مهمی در ایجاد بوکه در عکاسی دارند، اما کیفیت نهایی بوکه تا حد زیادی به لنز شما وابسته است. لنزهای مختلف بسته به طراحی اپتیکی، تعداد تیغههای دیافراگم و گشودگی روزنه، بوکههایی با شخصیتهای متفاوت ایجاد میکنند. در ادامه با چند لنز محبوب که در خلق بوکههای نرم و رؤیایی شهرت دارند آشنا میشویم.
این لنز که با نام “Nifty Fifty” نیز شناخته میشود، یکی از محبوبترین لنزهای پرایم در میان عکاسان است. دیافراگم باز f/1.8 در کنار طراحی سبک و شارپنس بالا، باعث میشود بتوانید بوکهای نرم و یکنواخت خلق کنید. این لنز کانن برای عکاسی پرتره و عکاسی خیابانی گزینهای فوقالعاده محسوب میشود.
اگر به دنبال بوکهای خامهای و حرفهای هستید، این لنز عکاسی سیگما یکی از بهترین انتخابهاست. فاصلهی کانونی ۸۵ میلیمتر و دیافراگم بسیار باز f/1.4 باعث میشود پسزمینه کاملاً محو و سوژه با وضوحی عالی نمایش داده شود. این لنز بهویژه برای پرترهنگاری و عکاسی عروسی کاربرد فراوانی دارد.
یک لنز پرایم پرقدرت از برند کانن که عملاً بوکهای رویایی تولید میکند. دهانهی باز f/1.2 عمق میدان بسیار کم و پسزمینهای فوقالعاده نرم ایجاد میکند. این لنز، انتخاب حرفهایها برای عکاسی پرتره است و جلوهای سینمایی به تصاویر میبخشد.
لنزی مخصوص دوربینهای APS-C که با استفاده از فیلتر APD (Apodization Filter) بوکهای بینظیر و تدریجی ایجاد میکند. این طراحی خاص باعث میشود گذار بین سوژه و پسزمینه بسیار نرم و طبیعی دیده شود.
این لنز با وجود قیمت مناسب، یکی از پرطرفدارترین گزینهها برای ایجاد بوکه در عکاسی با دوربینهای نیکون است. فاصلهی کانونی متعادل و گشودگی دیافراگم بالا به شما امکان میدهد تا در عکاسی پرتره و حتی عکاسی خیابانی، پسزمینهای لطیف و چشمنواز داشته باشید.
در دنیای پرجزئیات عکاسی، هر تصویری چیزی فراتر از یک قاب ساده است؛ فرصتی برای بیان حس، نور و خلاقیت. بوکه در عکاسی دقیقاً همان عنصر جادویی است که میان تکنیک و احساس پلی میسازد.
بوکه فقط محوشدگی پسزمینه نیست؛ زبان شاعرانهی نور است. هر بار که سوژه را در فوکوس نگه میدارید و پسزمینه را به تابلویی نرم و درخشان تبدیل میکنید، در واقع به تصویر خود «احساس» میبخشید. به همین دلیل است که بسیاری از عکاسان حرفهای، بوکه را امضای شخصی سبک عکاسی خود میدانند.
کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به فروشگاه اینترنتی دیجی 24 میباشد. توسعه دهنده و پشتیبان حسین عباسی
