زمان مطالعه3 دقیقه
می پسنـدم0
اندازه متن12
لنز آیینه ای یکی از خاصترین انواع لنزها در دنیای عکاسی است که با طراحی منحصربهفرد خود، توجه بسیاری از علاقهمندان به عکاسی تلهفوتو را جلب کرده است. برخلاف لنزهای معمولی که نور را از طریق عدسیهای متعدد میشکنند، لنز آیینه ای با ترکیبی از آینهها و عناصر انکساری کار میکند و همین موضوع باعث شده این نوع لنز اندازهای بسیار کوچکتر، وزن کمتر و ساختاری متفاوت داشته باشد.
این لنزها که به نامهای Mirror Lens یا لنزهای کاتادیوپتریک نیز شناخته میشوند، اولینبار برای استفاده در تلسکوپها و سیستمهای اپتیکی پیشرفته طراحی شدند و بعدها وارد دنیای عکاسی شدند. نتیجه این فناوری، لنزی است با فاصله کانونی زیاد اما بدنهای کوچک و قابل حمل که برای عکاسان طبیعت، نجوم و حیاتوحش بسیار جذاب است.
اگرچه امروزه کاربران برای انتخاب بین انواع لنزهای حرفهای یا انتخاب گزینههایی مانند خرید لنز کانن، لنز سونی یا لنز نیکون با تنوع زیادی روبهرو هستند، اما لنز آیینهای همچنان جایگاه خاص خود را در بین طرفداران سبکهای تلهفوتو حفظ کرده است.
لنز آیینه ای از همان ابتدای پیدایش، ارتباطی مستقیم با دنیای نجوم و تلسکوپها داشته است. نخستین طرحهای این لنز به حدود ۲۰۰ سال پیش بازمیگردد؛ زمانی که دانشمندان برای ساخت تلسکوپهایی با توان بزرگنمایی بالا، نیاز به سیستم اپتیکی جدیدی داشتند که بتواند بدون افزایش بیش از حد طول تلسکوپ، فاصله کانونی زیادی ایجاد کند. همین نیاز باعث شد ایده استفاده از آینههای منحنی در کنار عناصر انکساری شکل بگیرد.
در دهههای ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰، لنز آیینهای وارد دنیای عکاسی شد و در میان عکاسان بسیار محبوب گشت؛ زیرا برخلاف لنزهای تلهفوتو سنتی که طول زیاد و وزن بالایی داشتند، این لنزها فاصلههای کانونی بلند را در بدنهای کوچک، سبک و قابلحمل ارائه میکردند. همین ویژگی باعث شد عکاسان طبیعت و حیاتوحش به سراغ لنز آیینهای بروند و از آن برای ثبت نماهای دوردست استفاده کنند.
اگرچه امروزه با پیشرفت تکنولوژی اپتیک، لنزهای تلهفوتوی مدرن جایگزین اصلی بسیاری از کاربردهای لنز آیینه ای شدهاند، اما این لنز همچنان بهعنوان یکی از خلاقانهترین طراحیهای تاریخ عکاسی شناخته میشود و در میان علاقهمندان به تجهیزات خاص، جایگاه خود را حفظ کرده است.
لنز آیینه ای بهدلیل بهرهگیری از ساختار کاتادیوپتریک، یکی از پیچیدهترین و درعینحال هوشمندانهترین طراحیها را در میان لنزهای عکاسی دارد. در این سیستم، پرتوهای نور پس از ورود به لنز، بهجای عبور متوالی از عدسیهای متعدد، توسط مجموعهای از آینههای منحنی بازتاب میشوند و همین رفتوبرگشت نور، فاصله کانونی زیادی ایجاد میکند بدون آنکه طول لنز افزایش یابد.
در این ساختار معمولاً دو آینه اصلی وجود دارد:
لنزهای آیینه ای از نظر ساختار، عملکرد و حتی خروجی تصویر تفاوتهای چشمگیری با لنزهای انکساری معمولی دارند. در حالی که لنزهای رایج عکاسی برای شکستن نور از مجموعهای بزرگ از عدسیها استفاده میکنند، لنز آیینه ای با اتکا به آینههای منحنی مسیر نور را کنترل کرده و فاصله کانونی طولانی ایجاد میکند. همین موضوع چند تفاوت مهم و اساسی میان این دو گروه ایجاد میکند:
لنزهای انکساری با فاصلههای کانونی بالا معمولاً بدنهای سنگین و طولانی دارند، اما لنز آیینهای با وجود فاصله کانونی مشابه (مثلاً ۵۰۰mm)، بسیار کوتاهتر و سبکتر است. این کاهش وزن برای عکاسان سفر، حیاتوحش و نجوم امتیاز بزرگی محسوب میشود.
لنزهای معمولی از عدسیهای پشت سر هم ساخته شدهاند، اما لنز آیینهای از ترکیب آینههای بازتابی و عناصر انکساری استفاده میکند. این ساختار باعث کاهش ابیراهی رنگی و در نتیجه ثبت تصویر شفافتر در بخشهای با کنتراست بالا میشود.
یکی از تفاوتهای مهم، ثابت بودن دیافراگم در لنز آیینهای است. در حالیکه لنزهای معمولی امکان تغییر دیافراگم را میدهند، لنزهای آیینهای معمولاً با یک مقدار ثابت مانند f/8 عرضه میشوند؛ بنابراین کنترل نوردهی به کمک شاتر و ISO یا فیلترهای ND انجام میشود.
بوکه در لنزهای معمولی نرم و یکدست است، اما لنز آیینهای به دلیل وجود آینه مرکزی، بوکهای حلقهای شکل ایجاد میکند. این بوکه برای برخی عکاسان جذاب و برای برخی دیگر یک محدودیت به شمار میرود.
لنزهای معمولی، بسته به نوع طراحی و قیمت، غالباً شارپنس بهتری ارائه میدهند. لنز آیینهای در مرکز کادر شارپ است اما ممکن است در گوشهها افت جزئی کیفیت داشته باشد.
لنز آیینه ای بهواسطه ساختار منحصربهفرد خود، مشخصات فنی خاصی دارد که آن را از سایر لنزهای تلهفوتو متمایز میکند. این لنزها معمولاً با فاصلههای کانونی بلند عرضه میشوند و هدف اصلی آنها ثبت سوژههایی است که در مسافتهای بسیار دور قرار دارند؛ درست مشابه یک تلسکوپ کوچک و قابل حمل.
بیشتر لنزهای آیینه ای با فاصلههای کانونی ۳۰۰، ۴۰۰، ۵۰۰ و حتی ۸۰۰ میلیمتر تولید شدهاند، اما معروفترین و پرکاربردترین آنها ۵۰۰ میلیمتر است. این مقدار فاصله کانونی، گسترهای بینظیر برای عکاسی طبیعت، ماه، حیاتوحش و سوژههای دور فراهم میکند و دلیل اصلی جذابیت لنز آیینهای برای بسیاری از عکاسان است.
برخلاف لنزهای معمولی که محدوده دیافراگم متغیر دارند، لنز آیینه ای تقریباً همیشه با یک دیافراگم ثابت ارائه میشود؛ معمولاً f/8 و در برخی مدلها f/5.6.
این ویژگی هم نقطهقوت و هم نقطهضعف است:
از آنجا که لنز آیینه ای بهجای عدسیهای متعدد از آینه استفاده میکند، یکی از مشکلات معروف لنزهای انکساری یعنی ابیراهی رنگی در آن وجود ندارد. این موضوع باعث ثبت تصاویر تمیز، بدون حاشیههای بنفش یا آبی و با کنتراست مناسب میشود.
اکثر لنزهای آیینهای فاقد فوکوس خودکار هستند. دلیل آن طراحی اپتیکی و کاهش هزینه ساخت است. بنابراین کار با این نوع لنز نیازمند تمرکز و مهارت در فوکوس دستی است؛ بهخصوص هنگام عکاسی از ماه یا سوژههای دور و ثابت.
یک لنز تلهفوتوی ۵۰۰ میلیمتری انکساری معمولاً بسیار بزرگ و سنگین است، اما لنز آیینهای با همان فاصله کانونی تنها به اندازه یک لنز ۸۵ میلیمتری یا ۱۳۵ میلیمتری دیده میشود. این موضوع، یکی از بزرگترین مزایای طراحی کاتادیوپتریک است.
لنز آیینه ای با وجود طراحی متفاوت و جذاب خود، ترکیبی از مزایا و محدودیتها را به همراه دارد. همین ویژگیهاست که تعیین میکند این لنز برای چه عکاسی مناسب است و برای چه سبکهایی گزینه ایدهآلی به شمار نمیآید. آشنایی با نقاط قوت و ضعف آن کمک میکند هنگام انتخاب یا خرید لنز عکاسی تصمیم دقیقتری بگیری.
مهمترین مزیت لنز آیینه ای، وزن سبک و اندازه کوچک آن نسبت به فاصله کانونی بسیار بلند است. یک لنز ۵۰۰ میلیمتری آیینهای معمولاً نصف یا حتی یکسوم لنزهای تلهفوتوی معمولی وزن دارد.
لنز آیینه ای به دلیل ساختار سادهتر و نبود عناصر متعدد شیشهای، قیمت بسیار مناسبتری نسبت به لنزهای تلهفوتوی سنگین و حرفهای دارد. به همین دلیل برای عکاسانی که بودجه محدود دارند، گزینهای جذاب و مقرونبهصرفه است.
به دلیل استفاده از آینه بهجای عدسیهای متعدد، این لنزها تقریباً هیچ انحراف رنگی ایجاد نمیکنند؛ موضوعی که در لنزهای انکساری بلند فاصله کانونی بسیار رایج است.
کاربرانی که علاقهمند به ثبت ماه، حیاتوحش دور یا مناظر طبیعی هستند، لنز آیینه ای را به عنوان یک ابزار سبک و کارآمد دوست دارند.
دیافراگم این لنزها تقریباً همیشه f/8 یا f/5.6 است. این موضوع کنترل نوردهی را دشوارتر میکند و وابستگی بیشتری به شاتر، ISO و فیلتر ND ایجاد میشود.
بیشتر لنزهای آیینهای فاقد فوکوس خودکار هستند. عکاس باید بهصورت دستی فوکوس کند، که در شرایط نور کم یا هنگام رهگیری سوژههای متحرک چالشبرانگیز است.
دیافراگم ثابت بالا باعث میشود در محیطهای تاریک یا هنگام عکاسی ورزشی و سوژههای درحال حرکت، عملکرد لنز محدود باشد.
یکی از معروفترین ویژگیهای لنز آیینه ای، بوکه حلقهای شکل است؛ این جلوه برای برخی عکاسان جذاب و برای برخی دیگر یک نقص بصری محسوب میشود.
به دلیل ساختار بازتابی، ممکن است گوشههای تصویر نسبت به مرکز کمی افت شارپنس داشته باشند.
لنز آیینه ای با توجه به ساختار خاص و فاصلههای کانونی بلند، در برخی سبکهای عکاسی عملکرد بسیار خوبی دارد و در برخی دیگر محدودیتهایی ایجاد میکند. آشنایی با کاربردهای واقعی این لنز کمک میکند بدانیم چه زمانی انتخاب مناسبی است و چه زمانی بهتر است سراغ لنزهای انکساری مانند لنز کانن، لنز سونی یا لنز نیکون برویم.
یکی از محبوبترین کاربردهای لنز آیینه ای، عکاسی از ماه و اجرام آسمانی است. فاصله کانونی بلند و وزن سبک این لنز باعث میشود بدون نیاز به تجهیزات سنگین، بتوان به راحتی از ماه، دهانههای آن و حتی سیارات روشن تصویر گرفت.
برای ثبت پرندگان یا حیوانات دوردست، لنز آیینهای انتخابی عالی است؛ بهخصوص برای عکاسانی که بودجه محدود دارند و نمیتوانند لنزهای تلهفوتوی گرانقیمت تهیه کنند. البته باید در نظر گرفت فوکوس دستی میتواند در این سبک کمی چالشبرانگیز باشد.
گاهی از لنز آیینه ای برای ثبت مناظر دوردست و نقاطی که در فاصله زیاد قرار دارند استفاده میشود. این لنز یک ابزار فشردهسازی پرسپکتیو عالی ایجاد میکند و باعث برجستهتر شدن عناصر دور در تصویر میشود.
در عکاسی ورزشی، سرعت و فوکوس سریع اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل لنز آیینه ای معمولاً انتخاب اول نیست. با این حال در برخی شرایط خاص که نور کافی وجود دارد و سوژههای دور ثابتترند، میتواند کاربرد داشته باشد.
بوکه دوناتی یا حلقهای یکی از جلوههای بصری منحصربهفرد لنز آیینهای است. برخی عکاسان از این بوکه برای ایجاد تصاویر هنری یا فانتزی استفاده میکنند. این جلوه برای ساخت عکسهای خاص و متفاوت یک امتیاز جذاب محسوب میشود.
لنز آیینه ای بهعنوان یکی از خاصترین و متفاوتترین انواع لنزهای تلهفوتو، میتواند یک ابزار فوقالعاده جذاب برای بسیاری از عکاسان باشد؛ اما این انتخاب کاملاً وابسته به نیاز و سبک عکاسی شماست. اگر بهدنبال لنزی سبک، کوچک، ارزان و مناسب برای عکاسی از سوژههای دور مانند ماه، پرندگان و مناظر طبیعی هستید، لنز آیینهای میتواند بهترین گزینه اقتصادی برای شما باشد.
این لنز مشکلات رایج لنزهای تلهفوتوی انکساری سنگین مانند وزن زیاد و قیمت بالا را ندارد، و به همین دلیل بسیاری از عکاسان طبیعتگرد یا علاقهمندان به نجوم آن را بهعنوان یک ابزار کاربردی همراه خود دارند. از طرف دیگر، محدودیتهایی مانند دیافراگم ثابت، فوکوس دستی و عملکرد نهچندان ایدهآل در نور کم نیز باید در انتخاب شما لحاظ شود.
اگر بهدنبال نهایت کیفیت تصویر، بوکه نرم و فوکوس سریع هستید، شاید بهتر باشد سراغ لنزهای حرفهایتر و پیشرفتهتر از برندهایی مانند خرید لنز کانن، لنز سونی یا لنز نیکون بروید. اما اگر هدف اصلی شما ثبت سوژههای دور با هزینه کم و حملونقل آسان است، لنز آیینهای هنوز هم یک گزینه ارزشمند و هوشمندانه به شمار میآید.
در نهایت، انتخاب لنز مناسب باید بر اساس نیاز، بودجه و سبک عکاسی شما انجام شود؛ اما نمیتوان انکار کرد که لنز آیینهای در نوع خود یکی از خلاقانهترین و متفاوتترین طراحیها در دنیای عکاسی است.
کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به فروشگاه اینترنتی دیجی 24 میباشد. توسعه دهنده و پشتیبان حسین عباسی
