ISO در دوربین عکاسی چیست؟

ISO یکی از ۳ ستون اصلی در عکاسی است. دو اصل و ستون مهم دیگر سرعت شاتر و اندازه دیافراگم هستند. ایزو تأثیر خیلی زیادی در تصاویر شما خواهد داشت. ولی مقدار و حساسیت ISO دوربین عکاسی شما چه تأثیری در عکس نهایی دارد؟ در این مقاله به بررسی این مفهوم، معرفی آن و نحوه تأثیرگذاری آن در عکس‌ها خواهیم پرداخت. افرادی که در زمینه عکاسی مبتدی هستند در انتهای مقاله به‌خوبی با این مفهوم آشنا شده و در مورد استفاده صحیح و مناسب از آن برای ثبت بهترین تصاویر آماده می‌شوند.

ISO چیست؟

در ابتدا باید به معرفی ایزو بپردازیم. به زبان بسیار ساده، ISO یکی از تنظیمات دوربین است که باعث روشن و یا تاریک شدن عکس‌های شما می‌شود. با افزایش مقدار ایزو، تصاویر شما روشن‌تر می‌شوند. به همین خاطر، ایزو می‌تواند به شما کمک کند تا در محیط‌های کم‌نور و نسبتاً تاریک نیز عکاسی کنید و یا اینکه دست شما در انتخاب و تنظیم اندازه دیافگرام و سرعت شاتر بازتر باشد.

با این حال، افزایش ایزو خالی از ایراد نیست و عواقبی را به همراه دارد. عکس‌هایی که با مقدار ISO خیلی بالا گرفته شوند کیفیت چندان بالایی ندارند و به‌اصطلاح Noise زیادی داشته و ممکن است بلااستفاده باشند. بنابراین، روشن کردن یک عکس با استفاده از ISO می‌تواند اثرات جانبی هم به همراه داشته باشد و تنها زمانی باید از این ابزار برای روشن کردن تصاویر استفاده کنیم که این کار با استفاده از تغییر اندازه دیافراگم و یا سرعت شاتر امکان‌پذیر نیست. به عنوان مثال، اگر بالاتر بردن سرعت (که باعث افزایش روشنایی تصویر می‌شود) ممکن نباشد و باعث مات شدن تصویر می‌شود، چاره‌ای از بالاتر بردن ISO ندارید.

معنای ISO چیست؟

ISO در واقع مخفف کلمه‌ی International Organization for Standardization به معنای سازمان بین‌المللی استانداردسازی است. هرچند، ISO به کار رفته در دوربین‌ها مستقیماً به سازمانی اشاره نمی‌کند که استانداردهای مختلف برای محصولات و تکنولوژی‌های مختلف تعیین می‌کند. در واقع دو استاندارد به نام‌های ASA و DIN در عکاسی و فیلم‌برداری وجود داشتند که در سال ۱۹۷۴ با یکدیگر ترکیب شده و به عنوان ISO شناخته شدند. ISO در ابتدا تنها به حساسیت فیلم‌ها اشاره می‌کرد، ولی بعدها سازندگان دوربین‌های دیجیتال عکاسی نیز از این اصطلاح استفاده کردند. چراکه تقریباً با همان هدف، یعنی نگاه داشتن سطح روشنایی در عکس‌ها عمل می‌کند.

بیشتر بخوانید: آشنایی با انواع لنز عکاسی

مقادیر متداول ISO

هر دوربینی طیف خاصی از مقادیر ISO را پشتیبانی می‌کند که گاهی به آن‌ها سرعت ISO هم گفته می‌شود. بنابراین، شما تنها از مقادیر پشتیبانی شده توسط دوربین عکاسی خود می‌توانید استفاده کنید. متداول‌ترین مجموعه شامل موارد زیر می‌شود:

ISO 100  (ایزو پایین)

ISO 200

ISO 400

ISO 800

ISO 1600

ISO 3200

ISO 6400  (ایزو بالا)

انتخاب این ارقام و رابطه بین آ‌ن‌ها بسیار ساده است. وقتی عدد ایزو ۲ برابر می‌شود، شما در واقع روشنایی تصویر را ۲ برابر می‌کنید؛ بنابراین، تصویری با ISO 400 دو برابر روشن‌تر از تصویری با ISO 200 است.

ایزو (ISO) پایه چیست؟

پایین‌ترین مقدار ISO دوربین‌های عکاسی به عنوان ایزو پایه شناخته می‌شود. این مقدار اهمیت بسیار بالایی دارد، چراکه این مقدار توانایی گرفتن عکس‌ها با بالاترین کیفیت در دوربین شما را مشخص می‌کند. در واقع، کم‌ترین مقدار ISO به معنای کمترین مقدار Noise و ایرادات نور و رنگ در تصویر خواهد بود. بنابراین، هرچه این مقدار کمتر باشد، تصویر شما کیفیت بالاتری دارد. به همین خاطر است که ISO پایه بسیار با اهمیت است.

ایزو پایه در بیشتر دوربین‌های DSLR قدیمی برابر با ۲۰۰ بود، ولی برخی دوربین‌های مدرن‌تر امروزی از ISO 100 هم پشتیبانی می‌کنند. در هرحال، یادتان باشد که تا جای ممکن از همین مقدار ایزو پایه استفاده کنید تا تصاویر شما بیشترین کیفیت را داشته باشند. هرچند، انجام این کار همیشه امکان‌پذیر نیست. به‌خصوص زمانی که نور محیط کافی نباشد، ناچار به بالابردن مقدار ISO دوربین خواهید بود.

چطور مقدار ISO را تغییر دهیم؟

نحوه تغییر مقدار ISO بستگی به دوربین عکاسی دیجیتال شما دارد. ولی به‌صورت کلی، چند روش معمول برای انجام این کار وجود دارد:

• برای شروع، یکی از حالت‌های دوربین که به شما اجازه تنظیم دستی ISO می‌دهد را انتخاب کنید. بنابراین باید یکی از حالت‌های Manual، Shutter Priority، Aperture Priority و یا Program را انتخاب کنید. توصیه ما این است که یا از حالت Manual و یا اولویت دیافراگم (Aperture Priority) استفاده کنید.
• در دوربین‌های DSLR سطح مبتدی و یا دوربین‌های بدون آینه، احتمالاً باید منوی دوربین (شاید هم بخش منو سریع) را باز کرده و در آنجا ISO را پیدا کنید. سپس مقدار موردنظر خود را وارد کرده و یا اینکه تنظیم آن را در حالت خودکار قرار دهید.
• در دوربین‌های حرفه‌ای‌تر، احتمالاً یک دکمه خاص برای تنظیم ISO اختصاص پیدا کرده است. با فشردن و یا چرخاندن این دکمه شما می‌توانید میزان ISO دوربین عکاسی خود را تنظیم کنید. اگر دکمه‌ای تحت عنوان ISO در دوربین نمی‌بینید، این احتمال وجود دارد که دوربین به شما اجازه دهد یک دکمه را خودتان به این کار اختصاص داده و تنظیم کنید.
• برخی دوربین‌های پیشرفته‌تر هم ممکن است یک دکمه اختصاصی برای ISO داشته باشند که با چرخاندن آن بتوانید مقادیر مختلف را انتخاب و تنظیم کنید.

با این حال، اگر از مکانیسم و روش تنظیم ISO در دوربین خود مطمئن نیستید، بهترین کار رجوع به دفترچه راهنما است. درهرحال، توصیه می‌کنیم روش تنظیم ISO را به‌خوبی یاد گرفته و به آن مسلط باشید. گاهی اوقات احتیاج پیدا می‌کنید تا این مقدار را سریع و به دفعات تغییر دهید. به خصوص در مواقعی که قصد دارید در محیطی کم‌نور بدون استفاده از فلش عکاسی کنید. بنابراین آشنایی بیشتر با تنظیم آن می‌تواند کمک زیادی به شم کن.

از کدام درجه ISO دوربین عکاسی استفاده کنیم؟

خیلی از عکاس‌ها مفاهیم پایه ISO را به‌خوبی درک کرده و می‌کنند، ولی در زمان انتخاب و عکاسی، همچنان نمی‌دانند که کدام مقدار را باید برای ISO دوربین‌های خود انتخاب کنند. در عمل، دلیلی خاصی برای ارائه طیف وسیعی از مقادیر ISO در دوربین‌های عکاسی وجود دارد. هرکدام از این مقادیر برای شرایط محیطی خاصی کاربرد بهتری درند. در ادامه قصد دارید برخی از متداول‌ترین سناریوها برای تنظیم ISO را مطرح کرده و توضیح دهیم.

چه زمانی از ایزو (ISO) پایین استفاده کنیم؟

همان‌طور که پیش‌تر بیان شد، همیشه باید سعی کنید تا از کم‌ترین مقدار ISO دوربین خود (ایزو پایه) استفاده کنید. این مقدار احتمالی ISO 100 و یا ISO 200 است. اگر نور محیط زیاد و کافی است، هیچ مشکلی برای انجام این کار نخواهید داشت و با کم‌ترین اندازه ایزو، می‌توانید بهترین کیفیت عکس را ثبت کنید که کمترین Noise را هم داشته باشد.

حتی محیط‌های تاریک و کم‌نور هم شاید بتوانید از ایزو پایین استفاده کنید. برای مثال، اگر دوربین شما روی یک سه‌پایه قرار دارد و یا اینکه آن را روی یک میز گذاشته باشید، می‌توانید همچنان از ایزو پایین استفاده کرده ولی در عوض سرعت شاتر را کاهش داده و از شاتر طولانی استفاده کنید. این کار باعث می‌شود دوربین نور بیشتری جمع کرده و عکس شما روشن‌تر شود

. از آنجایی که دوربین روی سه‌پایه قرار دارد، تهدید اصلی عکس‌های با سرعت شاتر طولانی (لرزش و محو شدن تصویر) هم متوجه شما نخواهد بود. ولی یادتان باشد، زمانی از شاتر طولانی استفاده می‌کنید، هر چیزی که در تصویر حرکت کند ممکن است شبیه به یک شَبَه به نظر برسد!

چه زمانی از ایزو (ISO) بالا استفاده کنیم؟

اگرچه استفاده از ایزو پایین ایدئال است، ولی موارد زیادی هم وجود دارد که در آن باید از ایزو (ISO) بالا استفاده کنید تا در همان وهله اول بتوانید عکس‌های خوبی را ثبت کنید. این کار دلیل ساده‌ای دارد، آن هم اینکه برای استفاده از ایزو پایین، باید در عوض سرعت شاتر را طولانی‌تر کنیم تا نوردهی عکس مناسب باشد.

استفاده از سرعت شاتر طولانی برای عکاسی از اجسام متحرک امکان‌پذیر نیست و با پدیده Motion Blur مواجه می‌شویم. یعنی سوژه‌های متحرک به‌صورت محو در عکس می‌افتند (مانند عکس قبلی). دو حالت ایجاد می‌شود: یا عکسی شفاف و بدون Noise ولی با محوشدگی سوژه در ایزو پایین می‌گیریم.

یا سوژه عکس ما واضح است، ولی عکس Noise بیشتری دارد. بنابراین، باید تعادل مناسبی بین ISO و سرعت شاتر انتخاب کنیم تا نوردهی عکس مناسب باشد و در عین حال دچار Motion Blur هم نشویم. در این شرایط ناچار هستیم تا مقدار ایزو را افزایش دهیم.